Bezpieczniej w szkole

» wyszukiwanie zaawansowane
Zarejestruj sięAby skorzystać
z pełnej wersji serwisu

Opieka w szkole

Młodzieżowe Ośrodki Socjoterapii i Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze

Jakie kroki powinieneś podjąć w przypadku demoralizacji ucznia Twojej szkoły? W którym momencie jest czas na skierowanie ucznia do Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii lub Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego? Sprawdź, jakie są zasady kierowania uczniów do Tych placówek, jak są zorganizowane i jakie Ty masz obowiązki w tym zakresie. Skorzystaj z dobrych praktyk innych dyrektorów. Czasami taki krok to najlepszy sposób by pomóc uczniowi. W artykule tym przeczytasz m.in.:
  • Jakie masz obowiązki w przypadku demoralizacji nieletniego?
  • Co powinieneś wiedzieć o młodzieżowych ośrodkach wychowawczych?
  • Na czym polega praca młodzieżowych ośrodków socjoterapii?
  • Jakie zadania stoją przed MOW -ami i MOS -ami?
  • Na czym polega praca zespołu wychowawczego?
  • Jak zorganizowane są MOW i MOS? M02/
  • W jaki sposób uczniowie są kierowani do MOW i MOS?

Demoralizacja nieletniego a obowiązki dyrektora

Dyrektor szkoły w przypadku stwierdzenia demoralizacji nieletniego ma obowiązek poinformować o tym rodziców, policję i sąd rodzinny (art. 4 ustawy z 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich) oraz podjąć poniższe kroki.
Krok 1.
Kto? Ty.
Co? Współpracujesz z rodzicami.
Krok 2.
Kto? Ty.
Co? Podejmujesz działania mające na celu udzielenie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, pomoc rodzinie.
Krok 3.
Kto? Ty.
Co? Współpracujesz z instytucjami np. poradnią psychologiczno-pedagogiczną, stowarzyszeniem działającym na rzecz dziecka i rodziny.
Krok 4.
Kto? Ty.
Co? Kierujesz do sądu rodzinnego pismo - wniosek o wgląd w sytuację wychowawczą.
Zapamietaj! Sąd rodzinny ma obowiązek podjęcia działań, wśród których może być umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub młodzieżowym ośrodku socjoterapii. Sąd może również zobowiązać rodziców do poprawienia warunków wychowawczych dziecka.

Młodzieżowe ośrodki wychowawcze

Młodzieżowe ośrodki wychowawcze są prowadzone dla:
  • dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania i resocjalizacji - jako resocjalizacyjno-wychowawcze,
  • dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim - jako resocjalizacyjno-rewalidacyjne.
Celem młodzieżowego ośrodka wychowawczego jest eliminowanie przyczyn i przejawów niedostosowania społecznego oraz przygotowanie wychowanków do życia zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi.
Do młodzieżowych ośrodków wychowawczych przyjmowani są nieletni, wobec których sąd rodzinny zastosował środek wychowawczy w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.
Młodzież kierowana jest do ośrodków przez starostę powiatu zgodnie ze wskazaniem dokonanym przez system centralnego kierowania funkcjonujący w Ośrodku Rozwoju Edukacji (ORE).

Młodzieżowe ośrodki socjoterapii

Młodzieżowe ośrodki socjoterapii są prowadzone dla dzieci i młodzieży, które z powodu zaburzeń rozwojowych, trudności w uczeniu się i zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym mogą być zagrożone niedostosowaniem społecznym lub uzależnieniem i wymagają stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz specjalistycznej pomocy psychoedukacyjnej.
Do ośrodków tych trafia młodzież:
  • na wniosek rodziców w oparciu o kontrakt zawarty pomiędzy wychowankiem, a ośrodkiem normującym zasady jego funkcjonowania w placówce oraz
  • z postanowienia sądu.
Celem młodzieżowego ośrodka socjoterapii jest eliminowanie przyczyn i przejawów zaburzeń zachowania oraz przygotowanie wychowanków do życia zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi.

Zadania MOW oraz MOS

Do zadań młodzieżowych ośrodków wychowawczych oraz młodzieżowych ośrodków socjoterapii należy:
  1. organizowanie zajęć dydaktycznych, profilaktyczno-wychowawczych, terapeutycznych i resocjalizacyjnych umożliwiających nabywanie umiejętności życiowych ułatwiających prawidłowe funkcjonowanie w środowisku rodzinnym i społecznym;
  2. pomoc w planowaniu kariery edukacyjnej i zawodowej, z uwzględnieniem możliwości i zainteresowań wychowanków;
  3. udzielanie pomocy rodzicom (prawnym opiekunom) w zakresie doskonalenia umiejętności niezbędnych we wspieraniu rozwoju dzieci i młodzieży, w szczególności w zakresie rozwijania potencjalnych możliwości oraz unikania zachowań ryzykownych.
Młodzieżowy ośrodek wychowawczy i młodzieżowy ośrodek socjoterapii umożliwiają udział w:
  1. indywidualnych lub grupowych zajęciach specjalistycznych w zakresie terapii pedagogicznej, zajęciach psychoedukacyjnych, rewalidacyjnych, socjoterapeutycznych, profilaktyki społecznej i resocjalizacji;
  2. zajęciach sportowych, turystycznych, rekreacyjnych oraz kulturalno-oświatowych - zajęcia te są prowadzone w wymiarze co najmniej 4 godzin tygodniowo.

Zespół wychowawczy

W młodzieżowym ośrodku wychowawczym i młodzieżowym ośrodku socjoterapii działa zespół wychowawczy do spraw okresowej oceny sytuacji wychowanków, powoływany przez dyrektora ośrodka.
Zadania zespołu wychowawczego
Do zadań zespołu wychowawczego należy w szczególności:
  1. diagnozowanie problemów wychowanka;
  2. ustalanie indywidualnego programu pracy z wychowankiem, odpowiednio resocjalizacyjnego lub terapeutycznego, na podstawie projektu przygotowanego przez wychowawcę grupy wychowawczej;
  3. analizowanie stosowanych metod pracy z wychowankiem i wybór skutecznych form pomocy;
  4. okresowe ocenianie efektów pracy z wychowankiem i jego środowiskiem rodzinnym;
  5. prognozowanie oczekiwanych efektów działań odpowiednio resocjalizacyjnych lub terapeutycznych.
Skład zespołu wychowawczego
W skład zespołu wychowawczego wchodzą:
  1. dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego albo młodzieżowego ośrodka socjoterapii lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu;
  2. wychowawca grupy wychowawczej odpowiedzialny za realizację indywidualnego programu pracy z wychowankiem, odpowiednio resocjalizacyjnego lub terapeutycznego;
  3. pedagog;
  4. psycholog;
  5. w zależności od potrzeb - pracownik socjalny oraz inni specjaliści.

Organizacja pracy MOW i MOS

Resort edukacji prowadzi młodzieżowe ośrodki wychowawcze i młodzieżowe ośrodki socjoterapii od momentu przejęcia ich w styczniu 2004 r. z resortu polityki społecznej. Zgodnie z przepisami zakładanie i prowadzenie ośrodków jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego stopnia powiatowego.
W skład młodzieżowego ośrodka wychowawczego i młodzieżowego ośrodka socjoterapii wchodzi co najmniej jedna z następujących szkół:
  1. szkoła podstawowa specjalna;
  2. gimnazjum specjalne;
  3. szkoła ponadgimnazjalna specjalna.
Zapamietaj! W uzasadnionych przypadkach może funkcjonować młodzieżowy ośrodek socjoterapii, w skład którego nie wchodzi szkoła.
Grupa wychowawcza
Podstawową formą organizacyjną pracy z wychowankami w młodzieżowym ośrodku wychowawczym i młodzieżowym ośrodku socjoterapii jest grupa wychowawcza.
Liczba wychowanków w grupie wychowawczej wynosi od 8 do 12. Liczbę wychowanków w placówce specjalnej określa rozporządzenie MEN z 7 marca 2005 r. w sprawie ramowych statutów placówek publicznych.
Zadania wychowawcy grupy
Grupą wychowawczą opiekuje się co najmniej 2 wychowawców. Wychowawca opiekujący się grupą wychowawczą:
  1. odpowiada za realizację indywidualnego programu pracy z wychowankiem, odpowiednio resocjalizacyjnego lub terapeutycznego,
  2. współpracuje w tym zakresie z innymi pracownikami młodzieżowego ośrodka wychowawczego lub młodzieżowego ośrodka socjoterapii, rodzicami (prawnymi opiekunami) i instytucjami działającymi w środowisku lokalnym.
Czas pracy ośrodków
Młodzieżowy ośrodek wychowawczy i młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniają wychowankom całodobową opiekę. W uzasadnionych przypadkach może funkcjonować młodzieżowy ośrodek socjoterapii, który nie zapewnia opieki całodobowej.
Opiekę w porze nocnej sprawuje wychowawca, który ma do pomocy co najmniej jednego pracownika niebędącego pracownikiem pedagogicznym.
Młodzieżowy ośrodek wychowawczy i młodzieżowy ośrodek socjoterapii prowadzą działalność w ciągu całego roku kalendarzowego. Są to placówki, w których nie są przewidziane ferie szkolne (§ 22 rozporządzenia MENiS z 18 stycznia 2005 roku w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci niepełnosprawnych i niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz ośrodkach).
Rodzice dzieci i młodzieży przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, wnoszą opłatę za posiłki w stołówce ośrodka równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie (§ 66 ust. 1 rozporządzenia MENiS z 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych warunków pobytu dzieci i młodzieży w placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w placówkach).
Wiek wychowanków
Kształcenie dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie w szkołach specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii jest prowadzone nie dłużej niż do ukończenia przez ucznia:
  • 18 roku życia  - w przypadku szkoły podstawowej,
  • 21 roku życia - w przypadku gimnazjum,
  • 24 roku życia - w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej
Liczbę uczniów w oddziale szkoły specjalnej określa rozporządzenie MEN z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.
Co zapewniają szkoły specjalne w ośrodkach?
Szkoły specjalne działające w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii i młodzieżowych ośrodkach wychowawczych zapewniają (§ 4 rozporządzenia MENiS z 18 stycznia 2005 r.):
  1. realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego,
  2. odpowiednie warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne;
  3. realizację programu nauczania, programu wychowawczego i programu profilaktyki, odpowiednich dla danego rodzaju niepełnosprawności i stopnia upośledzenia umysłowego, z wykorzystaniem odpowiednich form i metod pracy dydaktycznej i wychowawczej;
  4. wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania ucznia dokonywaną na danym etapie edukacyjnym, nie rzadziej niż raz w roku, przez nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniem, będącą podstawą opracowania i modyfikowania indywidualnego programu edukacyjnego określającego zakres zintegrowanych działań nauczycieli i specjalistów oraz rodzaj zajęć rewalidacyjnych lub zajęć socjoterapeutycznych prowadzonych z uczniem, zgodnie z jego indywidualnymi potrzebami edukacyjnymi i możliwościami psychofizycznymi;
  5. udzielanie pomocy rodzicom (prawnym opiekunom) dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie, w zakresie doskonalenia umiejętności niezbędnych we wspieraniu ich rozwoju;
  6. integrację ze środowiskiem rówieśniczym;
  7. przygotowanie do samodzielności w życiu dorosłym.
Zadania nauczycieli prowadzących zajęcia rewalidacyjne lub socjoterapeutyczne
Nauczyciele prowadzący zajęcia edukacyjne oraz nauczyciele i specjaliści prowadzący zajęcia rewalidacyjne lub zajęcia socjoterapeutyczne, we współpracy z rodzicami (prawnymi opiekunami) ucznia:
  1. rozpoznają potrzeby rozwojowe i możliwości edukacyjne dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie;
  2. organizują i prowadzą zajęcia edukacyjne i pracę wychowawczą, w szczególności:
  • wybierają lub opracowują programy nauczania,
  • opracowują dla każdego ucznia i realizują indywidualne programy edukacyjne, uwzględniając dostosowanie realizacji programów nauczania, programu wychowawczego i programu profilaktyki do indywidualnych potrzeb edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży,
  • przygotowują i prowadzą zajęcia rewalidacyjne lub zajęcia socjoterapeutyczne;
  1. prowadzą lub organizują różnego rodzaju formy pomocy psychologicznej i pedagogicznej dla dziecka i jego rodziny.

Kierowanie do MOW lub MOS

Nieletni, wobec którego sąd rodzinny zastosował środek wychowawczy w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub młodzieżowym ośrodku socjoterapii, kierowany jest do ośrodka wskazanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji (dawne Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej w Warszawie) przez starostę właściwego ze względu na miejsce:
  • zamieszkania nieletniego lub
  • pobytu nieletniego - w przypadku braku miejsca zamieszkania
(§ 3 ust. 4 rozporządzenie MENiS z 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz w młodzieżowym ośrodku socjoterapii).
 
System kierowania nieletnich do placówek resocjalizacyjnych
W Ośrodku Rozwoju Edukacji istnieje ogólnopolski system kierowania nieletnich do placówek resocjalizacyjnych resortu edukacji.  Ma on charakter centralny dla całego kraju. Zapewnia kompleksową współpracę pomiędzy wszystkim podmiotami odpowiedzialnymi za kierowanie nieletnich do placówek resocjalizacyjnych resortu edukacji, czyli:
  1. starostami powiatowymi /instytucjami przez nich upoważnionymi,
  2. Ośrodkiem Rozwoju Edukacji,
  3. placówkami resocjalizacyjnymi i socjoterapeutycznymi resortu edukacji.
System informatyczny w ORE działa w oparciu o:
  1. system baz danych dotyczących poszczególnych placówek uwzględniający m.in. liczbę miejsc, płeć, typy szkół, specyfikę klas, języki obce, przedmioty zawodowe itd.,
  2. bazę danych dotyczących nieletnich, wobec których wydano postanowienie o konieczności zastosowania środka w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub młodzieżowym ośrodku socjoterapii.
Organ prowadzący każdy ośrodek zobowiązany jest do stałej analizy stanu wykorzystania miejsc w ośrodku i przekazywania niezwłocznie informacji o wolnych miejscach do Ośrodka Rozwoju Edukacji.
Ważne jest, aby do wniosku składanego przez właściwego starostę do ORE dołączyć:
  1. orzeczenie sądu rodzinnego o umieszczeniu nieletniego w ośrodku;
  2. kopię wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez kuratora sądowego;
  3. kopię opinii rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego;
  4. odpis aktu urodzenia nieletniego;
  5. posiadane informacje o stanie zdrowia nieletniego;
  6. orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jeżeli zostało wydane.
Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jeśli zostało wydane
Znaczna część młodzież przebywająca w ośrodkach posiada orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, które wskazują przyczynę problemów i zalecane formy pracy z uczniem, wychowankiem (załącznik nr 1 do rozporządzenia MEN z 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych).
W publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradniach specjalistycznych są organizowane zespoły orzekające, które wydają: orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz niedostosowanej społecznie, wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.
 
Zespoły orzekające wydają orzeczenia dla uczniów szkół mających siedzibę na terenie działania poradni. W przypadku uczniów będących wychowankami młodzieżowych ośrodków socjoterapii, orzeczenia mogą wydawać również zespoły działające w poradniach właściwych ze względu na siedzibę placówki, w której uczeń przebywa, lub miejsce zamieszkania ucznia.
Zespoły wydają orzeczenia oraz opinie na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka. Wniosek o wydanie orzeczenia lub opinii składa się do zespołu orzekającego. Jeżeli wniosek został złożony do zespołu niewłaściwego do jego rozpatrzenia, dyrektor poradni niezwłocznie przekazuje wniosek do poradni, w której działa zespół właściwy do rozpatrzenia wniosku, zawiadamiając o tym rodziców (prawnych opiekunów).
Wniosek o wydanie orzeczenia albo opinii zawiera odpowiednio:
  1. imię i nazwisko dziecka, datę i miejsce jego urodzenia oraz miejsce zamieszkania, a w przypadku ucznia - również nazwę i adres szkoły oraz oznaczenie klasy, do której uczeń uczęszcza, a także nazwę zawodu - w przypadku ucznia szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie;
  2. imiona i nazwiska rodziców (prawnych opiekunów) oraz miejsce ich zamieszkania;
  3. określenie celu i przyczyny, dla której niezbędne jest uzyskanie orzeczenia albo opinii;
  4. podpis wnioskodawcy.
Wnioskodawca dołącza do wniosku dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności:
  1. wydane przez specjalistów opinie i zaświadczenia oraz
  2. wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich.
Jeżeli do wydania orzeczenia albo opinii jest niezbędna informacja o stanie zdrowia dziecka, wnioskodawca dołącza do wniosku wydane przez lekarza zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka.
Jeżeli dołączona  do wniosku dokumentacja jest niewystarczająca do wydania orzeczenia albo opinii, badania niezbędne do ich wydania przeprowadzają specjaliści poradni wskazani przez przewodniczącego zespołu, odpowiednio do posiadanej specjalności. Pamiętaj, że:
  • wniosek o wydanie orzeczenia albo opinii wraz z dokumentacją przewodniczący zespołu kieruje do członków zespołu oraz ustala termin posiedzenia zespołu,
  • w celu uzyskania informacji o problemach dydaktycznych i wychowawczych ucznia, zespół może zasięgnąć opinii nauczycieli szkoły, do której uczeń uczęszcza, lub wychowawców placówki, w której uczeń przebywa, informując o tym wnioskodawcę,
  • przewodniczący zespołu zawiadamia wnioskodawcę o terminie posiedzenia zespołu. Wnioskodawca może wziąć udział w posiedzeniu zespołu i przedstawić swoje stanowisko,
  • orzeczenie doręcza się wnioskodawcy w terminie 14 dni od dnia posiedzenia zespołu,
  • orzeczenie doręcza się w 3 egzemplarzach.
W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego określa się zalecane:
  1. warunki realizacji potrzeb edukacyjnych, formy stymulacji, rewalidacji, terapii, usprawniania, rozwijania potencjalnych możliwości i mocnych stron dziecka oraz inne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
  2. najkorzystniejsze dla dziecka formy kształcenia specjalnego: w tym w szkole zorganizowanej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii.
Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole.
Zapamietaj! Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim wydaje się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole.
Na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, starosta lub jednostka samorządu terytorialnego zapewnia dziecku formę kształcenia zalecaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zawiera:
  • datę i miejsce wydania,
  • pieczęć poradni,
  • podstawę prawna wydania orzeczenia,
  • dane wnioskodawcy (imię i nazwisko),
  • nazwę i adres poradni,
  • skład zespołu orzekającego,
  • dane dziecka,
  • okres wydania orzeczenia,
  • rodzaj niepełnosprawności lub stopień niedostosowania społecznego wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy,
  • diagnozę zespołu w tym informacje o możliwościach rozwojowych i potencjale dziecka,
  • zalecenia (warunki realizacji potrzeb edukacyjnych, formy stymulacji, rewalidacji, terapii, usprawniania, rozwijania potencjalnych możliwości i mocnych stron dziecka oraz inne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także najkorzystniejsze dla dziecka formy kształcenia specjalnego w tym w szkole zorganizowanej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii),
  • uzasadnienie: elementy diagnozy uzasadniające potrzebę kształcenia specjalnego i zalecane formy kształcenia specjalnego oraz uzasadnienie zalecanych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej i określenie spodziewanych efektów tej pomocy,
  • informację o możliwości odwołania się do kuratorium oświaty za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie w terminie 14 dni od momentu jego doręczenia,
  • podpis przewodniczącego zespołu orzekającego,
  • dane wnioskodawcy, który otrzymuje orzeczenie.
ORE w Warszawie wskazuje staroście odpowiedni ośrodek dla nieletniego, wobec którego sąd rodzinny zastosował środek wychowawczy w postaci umieszczenia w MOW lub MOS. na podstawie informacji zawartych w dołączonej do wniosku dokumentacji, w szczególności dotyczących:
  • sytuacji rodzinnej nieletniego,
  • etapu kształcenia,
  • stanu zdrowia,
  • warunków mogących wpłynąć na dalszą demoralizację nieletniego, oraz
  • analizy zaleceń zawartych w orzeczeniu  o potrzebie kształcenia specjalnego (jeśli zostało wydane).
ORE powiadamia o tym fakcie:
  • sąd rodzinny,
  • organ prowadzący ośrodek,
  • rodziców lub opiekunów nieletniego. 
Jeśli w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego poradnia wskazała jako zalecaną formę kształcenia szkołę w MOW lub MOS, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zapewnia mu tę formę na wniosek rodziców, którzy dołączają do niego wydane przez poradnię orzeczenie (art. 71b ust. 5 UoSO oraz § 18 rozporządzenia MEN z 18 września 2008 r.).
O przyjęciu ucznia dyrektor ośrodka powiadamia właściwe organy obowiązane do kontroli spełniania obowiązku szkolnego (dyrektora szkoły, w obwodzie której on mieszka) lub obowiązku nauki (właściwą gminę) (§ 4 ust. 3 rozporządzenie MENiS z 26 lipca 2004 r.).
Właściwy starosta wydaje pisemne skierowanie dla nieletniego do wskazanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji ośrodka. ORE przekazuje dołączoną do wniosku dokumentację nieletniego do wskazanego ośrodka (§ 3 ust. 4 i 5 rozporządzenie MENiS z 26 lipca 2004 r.).

Zadania dyrektora ośrodka

Dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego lub młodzieżowego ośrodka socjoterapii:
  1. bezpośrednio po przybyciu nieletniego do ośrodka przeprowadza z nim rozmowę, podczas której zapoznaje nieletniego z jego prawami, obowiązkami i zasadami pobytu w ośrodku. UWAGA! Ważne jest, aby zapoznanie się z prawami, obowiązkami i zasadami pobytu w ośrodku nieletni potwierdził własnoręcznym podpisem,
  2. powiadamia właściwe organy obowiązane do kontroli spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki o przyjęciu nieletniego do ośrodka. UWAGA! W przypadku niedoprowadzenia nieletniego do ośrodka w ciągu 3 miesięcy od daty wskazania ośrodka przez ORE dyrektor ośrodka przesyła dokumentację nieletniego właściwemu staroście oraz powiadamia o tym sąd rodzinny i ORE w Warszawie,
  3. doprowadza nieletniego do ośrodka wskazanego przez ORE i przekazuje dokumentację nieletniego do tego ośrodka, jeśli zapadnie decyzja o przeniesieniu nieletniego ucznia do innego ośrodka. UWAGA! Przeniesienie nieletniego do innego ośrodka może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, mających znaczenie dla skuteczności procesu resocjalizacyjnego lub terapeutycznego, na podstawie opinii zespołu wychowawczego. Wniosek o wskazanie ośrodka, do którego ma być przeniesiony nieletni, wraz z opinią zespołu wychowawczego składa do ORE w Warszawie dyrektor ośrodka, w którym nieletni przebywa,
  4. na prośbę wychowawcy odpowiedzialnego za realizację indywidualnego programu resocjalizacyjnego lub terapeutycznego składa wniosek o wyrażenie przez sąd rodzinny zgody na urlopowanie nieletniego. UWAGA! Nieletni mogą być urlopowani do domu rodzinnego, opiekunów lub krewnych, za zgodą sądu rodzinnego,
  5. w przypadku ucieczki nieletniego dyrektor ośrodka powiadamia o tym fakcie najbliższą jednostkę policji oraz jednostkę policji w miejscu zamieszkania nieletniego. Dyrektor ośrodka obowiązany jest do odebrania zatrzymanego przez policję nieletniego w ciągu 48 godzin od powiadomienia o zatrzymaniu,
  6. składa do sądu rodzinnego wniosek o uchylenie lub zmianę środka wychowawczego i zwolnienie nieletniego z ośrodka, przedstawiając informację o efektach zastosowanych działań resocjalizacyjnych lub terapeutycznych oraz zaobserwowanych zmianach postawy nieletniego, które uzasadniają przypuszczenie o prawidłowym uczestnictwie nieletniego w życiu społecznym,
  7. w przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności nieletniego w ośrodku trwającej dłużej niż 8 tygodni, licząc od daty powiadomienia o nieobecności nieletniego sądu rodzinnego, dyrektor ośrodka przekazuje dokumentację nieletniego do ORE oraz powiadamia o tym:
  8. sąd rodzinny,
  9. rodziców (prawnych opiekunów),
  10. właściwe organy zobowiązane do kontroli spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki oraz
  11. właściwego starostę
(§ 4, 7, 8, 10, 11, 12 rozporządzenia MENiS z 26 lipca 2004 r.).
Indywidualny program resocjalizacyjny lub terapeutyczny
Dyrektor ośrodka dba o to by:
  1. opracowano dla nieletniego indywidualny program resocjalizacyjny lub terapeutyczny,
  2. realizowano indywidualny program uwzględniając potrzeby nieletniego,
  3. nieletni miał zapewnione warunki niezbędne do nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunki bezpiecznego pobytu.
Za realizację indywidualnego programu resocjalizacyjnego lub terapeutycznego odpowiedzialny jest wychowawca, który współpracuje w tym zakresie z:
  • zespołem wychowawczym działającym w ośrodku,
  • rodzicami (opiekunami prawnymi) i
  • instytucjami działającymi w środowisku lokalnym.
Wychowawca informuje nieletniego o przebiegu procesu resocjalizacyjnego lub terapeutycznego i możliwości wpływania na jego przebieg (§ 5 rozporządzenie MENiS z 26 lipca 2004 r.).

Współpraca z instytucjami

Szkoły i placówki podejmują działania interwencyjne polegające na powiadomieniu rodziców i Policji w sytuacjach kryzysowych. Zadaniem dyrektora szkoły lub placówki jest opracowanie (zgodne ze statutem) strategii działań wychowawczych i zapobiegawczych oraz interwencyjnych wobec dzieci i młodzieży zagrożonej uzależnieniem ze szczególnym uwzględnieniem  sposobu współdziałania pracowników szkoły ze:
  • służbą zdrowia i policją w sytuacjach wymagających interwencji oraz
  • różnymi instytucjami w szczególności organizacjami pozarządowymi, wspierającymi działalność szkół i placówek w zakresie rozwiązywania problemów dzieci i młodzieży
(§10 pkt 9 i 10 rozporządzenie MENiS z 31 stycznia 2003 roku w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonej uzależnieniem).
Obowiązkiem dyrektora szkoły i placówki jest współdziałanie z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, poradniami zdrowia psychicznego i innymi specjalistycznymi działającymi na rzecz rozwijania zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.
Każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, w szczególności:
  • naruszanie zasad współżycia społecznego,
  • popełnienie czynu zabronionego,
  • systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego,
  • używanie alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia,
  • uprawianie nierządu,
  • włóczęgostwo,
  • udział w grupach przestępczych
ma społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania temu. W związku z tym zawiadamia o tym fakcie:
  • rodziców lub opiekuna nieletniego,
  • szkoły,
  • sądu rodzinnego,
  • policji lub
  • innego właściwego organu
(art. 4 § 1 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich).
Zapamietaj! Każdy, kto dowiedział się o popełnieniu czynu karalnego przez nieletniego, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym sąd rodzinny lub policję (art. 4 § 2 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich).
Instytucje państwowe i organizacje społeczne, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny lub policję oraz przedsięwziąć czynności niecierpiące zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów popełnienia czynu (art. 4 § 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich).
Podmioty współdziałające z sądem rodzinnym, a w szczególności: instytucje państwowe, społeczne lub jednostki samorządowe oraz osoby godne zaufania, w zakresie swego działania, udzielają na żądanie sądu rodzinnego informacji niezbędnych w toku postępowania.
Zapamietaj! Pamiętaj, że niezbędne jest dokumentowanie podjętych działań oraz, że możesz skorzystać z pomocy Rzecznika Praw Dziecka.
Uprawnienia Rzecznika Praw Dziecka
Rzecznik Praw Dziecka  może:
  1. zwrócić się do organów władzy publicznej, organizacji lub instytucji o złożenie wyjaśnień i udzielenie niezbędnych informacji, a także o udostępnienie akt i dokumentów, w tym zawierających dane osobowe,
  2. zwrócić się do właściwych organów, w tym Rzecznika Praw Obywatelskich, organizacji lub instytucji o podjęcie na rzecz dziecka działań z zakresu ich kompetencji.
Zapamietaj! Rzecznik przedstawia właściwym organom władzy publicznej, organizacjom i instytucjom oceny i wnioski zmierzające do zapewnienia skutecznej ochrony praw i dobra dziecka oraz usprawnienia trybu załatwiania spraw w tym zakresie (art. 11  ust 2 ustawy z 6 stycznia 2000 roku o Rzeczniku Praw Dziecka).

Przykłady dobrych praktyk dyrektorów

Skorzystaj z dobrych praktyk innych dyrektorów.
Przykład I
PrzykładJanek jest uczniem klasy II gimnazjum. W I klasie nie sprawiał trudności wychowawczych. Był przeciętnym uczniem. Po wakacjach wrócił zmieniony. Często opuszczał lekcje, przestał się uczyć. Nie przynosił usprawiedliwień nieobecności. Wychowawca wezwał rodziców po kilkudniowej nieusprawiedliwionej nieobecności Janka w szkole. Rodzice nie zgłosili się na wezwanie do szkoły. Pedagog szkolny na prośbę wychowawcy rozpoczął systematyczne działania w celu wspierania ucznia i poznania jego obecnej sytuacji wychowawczej. Kilkakrotnie próbował nawiązać kontakt z rodzicami chłopca. Bez skutku. Chłopiec bardzo często opuszczał lekcje. Szkoła podjęła również działania wynikające z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki. Sytuacja nie uległa poprawie. Dyrektor zgłosił sprawę na policje i złożył wniosek do sądu rodzinnego o wgląd w sytuacje wychowawczą chłopca. W wyniku podjętych działań okazało się, że matka chłopca wyjechała do pracy do Anglii, a ojciec nie interesował się edukacją swojego syna. Janek pozbawiony kontroli rodzicielskiej spędzał czas w towarzystwie kolegów pijąc alkohol i eksperymentując ze środkami odurzającymi, kupowanymi za pieniądze przysyłane przez matkę. Decyzją sądu chłopiec został umieszczony w młodzieżowym ośrodku socjoterapii. Został ustanowiony kurator, który złożył do poradni psychologiczno-pedagogicznej wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Przykład II
PrzykładJoanna ma 16 lat. Jest uczennicą III klasy gimnazjum po raz drugi. Ma problemy z nauką. Od poprzedniego roku szkolnego na wniosek wychowawcy jest objęta stałą opieką pedagoga i psychologa szkolnego. Wychowawca systematycznie kontaktował się z matką dziewczynki (ojciec nie utrzymuje kontaktu z córką, nieznane jest miejsce jego pobytu). We wrześniu Joanna dotkliwie pobiła koleżankę z I klasy i zabrała jej pieniądze przeznaczone na zakup podręczników. Sprawa została szybko wyjaśniona dzięki natychmiastowej interwencji dyrektora szkoły. Rodzice pobitej dziewczynki zgłosili sprawę na policję. Szkoła zawiadomiła sad rodzinny. Dyrektor szkoły zachęcił rodziców poszkodowanej dziewczynki i matkę Joanny do zgłoszenia się w rejonowej poradni psychologiczno-pedagogicznej. W wyniku podjętych przez szkołę działań matka Joanny zgłosiła się do poradni psychologiczno-pedagogicznej z prośba o pomoc. Podczas rozmowy z psychologiem matka przyznała, że nie może poradzić sobie z córką. Joanna bywa agresywna w stosunku do matki, zabiera pieniądze z domu. Sąd dla nieletnich wydał postanowienie o umieszczeniu Joanny w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Matka złożyła wniosek do poradni psychologiczno-pedagogicznej o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Uzyskała informację co powinna zrobić w celu umieszczenia nastolatki w MOW - ie. Starosta zgłosił do Ośrodka Rozwoju Edukacji wniosek o umieszczenie Joanny w MOW  - ie. Dzięki podjętym działaniom Joanna szybko znalazła się w MOW - ie. Zalecenia zawarte w orzeczeniu stały się pomocne dla specjalistów z MOW opiekujących się Joanną.
Przykład III
PrzykładZosia ma 12 lat. Jest uczennicą VI klasy szkoły podstawowej. Uczy się przeciętnie, ale nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości intelektualnych. Nie sprawia problemów wychowawczych. Stała się zamknięta w sobie i wycofana. Często jest apatyczna i smutna. Czasem pobudzona. Na wniosek zaniepokojonego wychowawcy dziewczynka została objęta pomocą psychologa i pedagoga szkolnego. W wyniku podjętych przez specjalistów działań  okazało się, dziecko dostaje od sąsiada różne „ fajne specyfiki’. Dyrektor szkoły powiadomił policję o „chętnym do poprawiania nastroju sąsiedzie”. Rodzice dziewczynki zostali wezwani do szkoły w trybie natychmiastowym. Zgłosiła się matka, została poinformowana o realnym zagrożeniu uzależnieniem. Matka poproszona o wykonanie córce testu na obecność marihuany natychmiast udała się z Zosią na takie badania. Wyniki badań potwierdziły podejrzenia specjalistów. Dziewczynka wielokrotnie korzystała z „poprawiacza nastroju”. Okazało się, że ojciec jest bardzo ciężko chory. Matka jest w bardzo trudnej sytuacji. W szkole zostały przeprowadzone kolejne specjalistyczne zajęcia dla dzieci, rodziców i nauczycieli dotyczące zagrożenia uzależnieniami. Rodzina została skierowana do rejonowej poradni psychologiczno-pedagogicznej. W wyniku uzyskanej porady matka zdecydowała się na realizację przez dziewczynkę obowiązku szkolnego w szkole podstawowej w młodzieżowym ośrodku socjoterapii z możliwością mieszkania w domu. Matka zdecydowała się na rozpoczęcie własnej terapii, która pomoże jej przejść przez traumatyczny okres choroby męża i problemów z córka.
Przykład IV
PrzykładAntek ma 17 lat. Jest uczniem II klasy technikum. Uczy się słabo. Często opuszcza lekcje. Nie lubi szkoły i nauczycieli. Przeszkadza w prowadzeniu lekcji. Wychowawca poprosił chłopca o pozostanie po lekcjach i kontakt z pedagogiem szkolnym. Antek zgłosił się w wyznaczonym czasie do pokoju nauczycielskiego. Wychowawczyni w rozmowie z chłopcem wyczuła zapach alkoholu. Zapytała ucznia o to dlaczego i co pił. W odpowiedzi została silnie uderzona w twarz. Antek skomentował też, że nie powinna zadawać trudnych pytań. Wybiegł z gabinetu. Został zatrzymany przez pracownika ochrony zatrudnionego przez dyrektora. Poszkodowana nauczycielka poinformowała o zdarzeniu dyrektora i rodziców. Dyrektor natychmiast wezwał policję i sad rodzinny. W wyniku podjętych działań Antek został umieszczony w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.
Przykład V
PrzykładAleks ma 10 lat. Chodzi do IV klasy. Jest uczniem słabo uczącym się. Często nie ma przyborów szkolnych ani  drugiego śniadania. Na prośbę wychowawcy mama skontaktowała się z pedagogiem szkolnym. Pedagog szkolny uzyskał informację o bardzo trudnej sytuacji materialnej rodziny (utrata pracy). Działania pedagoga doprowadziły do tego, że Aleksowi przyznano bezpłatne obiady. Rodzice chłopca zwolnieni zostali z opłat za wycieczki i wyjścia klasowe. Rodziną zajęła się pomoc społeczna. Z pedagogiem szkolnym skontaktował się kurator powołany przez sąd w celu nadzoru chłopca, który kilkakrotnie łapany był na kradzieżach w sklepach. Szkoła poszukiwała instytucji pożytku publicznego, która mogłaby pomóc pozbawionej środków do życia rodzinie. Kradzieże powtarzały się. W wyniku kolejnego spotkania psychologa szkolnego z matką chłopca, okazało się, że ojciec oczekuje pomocy Aleksa podczas dokonywania kradzieży. Matka ofiara przemocy domowej bała się pomóc synowi. Wsparcie psychologa szkolnego sprawiło, że kobieta dostrzegła potrzebę zmiany sytuacji. Zgłosiła się do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Złożyła wniosek o umieszczenie syna w młodzieżowym ośrodku socjoterapii. Sama zaczęła korzystać ze wskazówek specjalistów. Podjęła terapię. Dyrektor zgłosił sprawę na policję i do sądu rodzinnego. Sąd zalecił umieszczenie chłopca w młodzieżowym ośrodku socjoterapii z powodu demoralizacji. Chłopiec uzyskał tam specjalistyczną pomoc i niezbędne środki do życia, których rodzina nie była w stanie zapewnić.
Autor:Grażyna Ciechanowska

Jeśli jesteś zarejestrowanym użytkownikiem,
zapraszamy do zalogowania

Nie jesteś jeszcze czytelnikiem serwisu
"Bezpieczniej w szkole" ?

Tylko dzięki serwisowi:

    • zapewnisz bezpieczeństwo Twoim uczniom i nauczycielom oraz rozwiążesz nawet najtrudniejsze problemy wychowawcze
    • poznasz i wypełnisz formalne wymagania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa w szkole
    • otrzymasz gotowe do wykorzystania wzory dokumentów, regulaminów i procedur postępowania w konkretnych sytuacjach
  • W serwisie:

    Aktualny numer Aktualny numer Archiwum numerów Archiwum numerów Tematyka Tematyka O poradniku O poradniku Regulamin Regulamin Reklama Reklama Aktualny numer Archiwum numerów Tematyka O poradniku Regulamin Reklama
  • Wip:

    www.wip.pl www.wip.pl www.wiedzaipraktyka.pl www.wiedzaipraktyka.pl sklep.wip.pl/ sklep.wip.pl/ www.efaktura.wip.pl www.efaktura.wip.pl www.wip.pl www.wiedzaipraktyka.pl sklep.wip.pl/ www.efaktura.wip.pl
  • Publikacje:

    Poradnik dyrektora szkoły. Poradnik dyrektora szkoły. Karta Nauczyciela. Kadry w Oświacie Karta Nauczyciela. Kadry w Oświacie Nadzór nad działalnością szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Mentor - Magazyn nauczyciela Mentor - Magazyn nauczyciela Serwis kadrowy dla oświaty Serwis kadrowy dla oświaty Poradnik dyrektora szkoły. Karta Nauczyciela. Kadry w Oświacie Nadzór nad działalnością szkoły Mentor - Magazyn nauczyciela Serwis kadrowy dla oświaty
  • Portale:

    Portal Oświatowy Portal Oświatowy Portal Kadrowy Portal Kadrowy Portal BHP Portal BHP Portal ZP Portal ZP Portal FK Portal FK Portal ZUS Portal ZUS Portal Spółka z o.o. Portal Spółka z o.o. Portal RB Portal RB Portal Oświatowy Portal Kadrowy Portal BHP Portal ZP Portal FK Portal ZUS Portal Spółka z o.o. Portal RB
Copyright © Bezpieczniej w szkole