Bezpieczniej w szkole

Sprawdź, jak powinieneś postąpić krok po kroku gdy pracownik szkoły stawi się do niej pod wpływem alkoholu.

Krok 1

Kto? Ty.

Co? Zaproponuj pracownikowi poddanie się badaniu stanu trzeźwości lub wezwij policję celem wykonania badania stanu trzeźwości.

Badanie może być przeprowadzone np. za pomocą probierza trzeźwości w szkole lub w społecznej placówce służby zdrowia pod nadzorem lekarza. Badanie powietrza pęcherzykowego płuc urządzeniem kontrolno-pomiarowym typu „Alcomat” lub „Alcotest” musi być przeprowadzone przy użyciu urządzenia posiadającego aktualny atest. Pomiar dokonany urządzeniem nie posiadającym atestu może zostać w toku ewentualnego postępowania sądowego podważony jako niewiarygodny.

Badanie stanu trzeźwości może obejmować:

• badanie wydychanego powietrza,
• badanie krwi,
• badanie moczu.

Stan nietrzeźwości zachodzi gdy:

• zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość,
• zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość

(art. 115 § 16 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny).

W prawie karnym wyróżnia się również stan „wskazujący na spożycie alkoholu”, w którym:

• zawartość alkoholu we krwi wynosi od 0,2 do 0,5 promila albo
• obecność alkoholu wynosi od 0,1 mg do 0,25 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza.

Krok 2

Kto? Ty.

Co? Sporządzasz protokół z badania lub odmowy przeprowadzenia badania stanu nietrzeźwości pracownika.

W protokole zamieszczasz szczegółowy opis zachowania i okoliczności wskazujących na nietrzeźwość oraz podpisy świadków. Protokół podpisany przez świadków zdarzenia może być ważnym dowodem, w przypadku gdy pracownik będzie próbował podważyć zasadność zastosowanych sankcji. Brak żądania przeprowadzenia badania lub odmowa jego przeprowadzenia nie jest równoznaczna z przyznaniem się do winy, ale zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego nie polepsza sytuacji pracownika (wyrok SN z 8 kwietnia 1998 r.).

W przypadku podejrzenia pracy w stanie nietrzeźwości, która może narazić na utratę życia lub zdrowia inne osoby (w przypadku nauczyciela może zagrażać bezpieczeństwu uczniów) jako pracodawca możesz skutecznie wyegzekwować badanie stanu trzeźwości. Możesz niezwłocznie powiadomić o swoich podejrzeniach policję, która ma uprawnienia do wyegzekwowania poddania się nauczyciela takim badaniom. Policję można wezwać do zakładu pracy (szkoły) praktycznie o każdej godzinie. Dalsze działania wykonuje wezwana policja.

Krok 3

Kto? Ty.

Co? Odsuwasz pracownika od pracy.

W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że pracownik stawił się do pracy pod wpływem alkoholu albo spożywał go w czasie pracy masz obowiązek niedopuszczenia lub odsunięcia tego pracownika od pracy (art. 17 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi).

Jeśli odsuwasz pracownika od pracy, pamiętaj, że:

1. odsunięcie od pracy dotyczy tego konkretnego dnia. Niezdolność do pracy wskutek nietrzeźwości nie jego chorobą. W konsekwencji niedopuszczenia do pracy pracownik będzie miał nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy, za którą nie przysługuje mu wynagrodzenie;
2. za odsuniętego od pracy pracownika wyznaczasz zastępstwa.

Krok 4

Kto? Ty.

Co? Wobec pracownika stosujesz karę regulaminową.

Pracownika, którego odsuwasz od pracy z powodu potwierdzonej nietrzeźwości powinieneś ukarać karą porządkową. W przypadku nauczyciela nie możesz zawiesić go w pełnieniu obowiązków. Karta Nauczyciela przewiduje możliwość zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela tylko w 2 przypadkach:

• jeżeli przeciwko nauczycielowi wszczęte zostało postępowanie karne lub
• gdy złożono wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego a powaga i wiarygodność wysuniętych zarzutów wskazują na celowość odsunięcia nauczyciela od wykonywania obowiązków w szkole (art. 83 ust. 1 KN).

Nauczyciela musisz zawiesić w pełnieniu obowiązków, jeżeli wszczęte postępowanie karne lub złożony wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego dotyczy naruszenia praw i dobra dziecka (art. 83 ust. 1a KN). Nauczyciel zostaje zawieszony w pełnieniu obowiązków z mocy prawa w razie jego tymczasowego aresztowania lub w razie pozbawienia go wolności w związku z postępowaniem karnym (art. 83 ust. 2 KN).

Pracownikowi, który stawił się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywał alkohol w czasie pracy, wymierzasz karę porządkową na podstawie art. 108 ustawy z 26 czerwca 1974 r. -  Kodeks pracy - dalej jako: kp, tj. karę upomnienia, karę nagany lub karę pieniężną (obliczoną zgodnie z regułami określonymi w art. 108 § 3 kp). Wybór odpowiedniej kary należy do Ciebie.

Karę porządkową możesz zastosować do dwóch tygodni od powzięcia przez Ciebie wiadomości o fakcie spożywania alkoholu w pracy lub po stawieniu się pracownika do pracy w stanie nietrzeźwości. Pamiętaj, że fakt stawienia się do pracy po spożyciu alkoholu lub też jego spożycie w trakcie pracy musi być potwierdzony badaniem. W żadnym razie kary nie możesz zastosować po upływie trzech miesięcy od zajścia naruszenia obowiązków pracowniczych (art. 109 § 1 kp).

Karę możesz zastosować tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Ze spotkania z nim sporządzasz notatkę służbową, pod którą podpisuje się nauczyciel (art.109 § 2 kp). Jeżeli pracownik odmawia podpisania notatki to dyrektor zamieszcza na notatce adnotacje o odmowie podpisania.. Adnotacje może także podpisać świadek. Notatkę przechowuje się w dokumentacji szkoły dotyczącej wymierzanych kar porządkowych, w teczce tej sprawy.

Jeżeli z powodu nieobecności w pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg 2-tygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika w pracy (art. 109 § 3 kp).

Krok 5

Kto? Ty.

Co? Jeżeli pracownik przedstawi zaświadczenie, o tym że leczy się z uzależnienia, możesz skierować go na kontrolne badanie lekarskie.

Takie badanie rozwieje wątpliwości, czy leczenie uzależnienia od alkoholu stanowi czy też nie stanowi przeciwwskazania do zajmowania danego stanowiska.

W przypadku nauczyciela: Dostarczenie przez nauczyciela zaświadczenia o tym, że leczy się z uzależnienia nie stanowi przesłanki do rozwiązania z nim stosunku pracy. W art. 23 ust. 1 i 4 oraz art. 27 ust. 2 KN wymienione zostały okoliczności, które powodują rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 3 KN stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania lub umowy o pracę na czas nieokreślony, ulega rozwiązaniu „w razie orzeczenia przez lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kontrolne o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy.”